The Back Lot begeleidt bijeenkomst rond Nederlandse slavernijexcuses in Suriname
Wat zeg je wanneer een regering na eeuwen officieel excuses aanbiedt voor het slavernijverleden? Zijn de woorden voldoende? Wat betekenen ze voor de mensen die de gevolgen van dat verleden nog altijd ervaren? En vooral: wat moet er na die woorden gebeuren?
Op 19 december 2022 bood de toenmalige Nederlandse premier Mark Rutte namens zijn regering excuses aan voor het slavernijverleden. Een historisch moment dat niet alleen in Nederland, maar ook in Suriname en de Caribische delen van het Koninkrijk gezamenlijk werd gevolgd.
In Suriname kwamen vertegenwoordigers van verschillende organisaties en maatschappelijke groepen bijeen om de toespraak live te volgen. Minister Franc Weerwind en de Nederlandse ambassadeur waren daarbij aanwezig.
Eerst luisteren, daarna praten
Op verzoek van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken kreeg The Back Lot de opdracht om het gesprek tijdens deze bijzondere bijeenkomst te begeleiden.
Hennah Draaibaar, directeur van The Back Lot, nam de gespreksleiding op zich. Na de live-uitzending van de toespraak van premier Rutte nodigde zij de aanwezigen uit om hun eerste reacties te delen.
Want officiële excuses zijn één ding. Wat die woorden bij mensen teweegbrengen, is iets anders.
Er was ruimte voor verschillende gevoelens en opvattingen. Voor de betekenis van erkenning, voor vragen over herstel en voor de verwachtingen over wat Nederland en Suriname na dit moment met elkaar zouden moeten bespreken.
Het ging niet om het bereiken van één gezamenlijk standpunt, maar om het horen van verschillende stemmen.
Een gesprek dat verder gaat dan excuses
Het slavernijverleden is geen afgesloten hoofdstuk. Het maakt deel uit van de geschiedenis van Suriname en werkt op verschillende manieren door in de samenleving.
Juist daarom was het belangrijk om na de toespraak niet meteen over te gaan tot de orde van de dag. De bijeenkomst bood gelegenheid om stil te staan bij de betekenis van de excuses en de vragen die daarmee op tafel kwamen.
Na afloop bedankte minister Weerwind Hennah Draaibaar persoonlijk, namens de Nederlandse regering, voor haar bijdrage aan de begeleiding van het gesprek.
De kracht van het gesprek
Voor The Back Lot sloot deze opdracht aan bij het werk dat de organisatie al jarenlang doet: verhalen zichtbaar maken, mensen met elkaar in gesprek brengen en ruimte creëren voor verschillende perspectieven.
Dat gebeurt via film, televisie, educatieve programma’s en maatschappelijke bijeenkomsten. Steeds staat dezelfde gedachte centraal: mensen moeten de gelegenheid krijgen hun eigen verhaal te vertellen en gehoord te worden.
De bijeenkomst van 19 december 2022 was daar een bijzonder voorbeeld van.
Want de betekenis van historische woorden wordt niet alleen bepaald door degene die ze uitspreekt, maar ook door de mensen die ze ontvangen.